Ana menüyü aç

WikiShia β

Değişiklikler

Mekke

1.478 bayt çıkarıldı, 3 Mart
değişiklik özeti yok
<onlyinclude>{{Editorial Box
| Öncelik = aa
| kalite = c
| Link =
| resim =
| kategoriler =
| infobox =
| navbox =
| redirects =
| kaynakça =
| kaliteli maddeler =
| seçkin madde =
}}</onlyinclude>
{{Infobox
|name = Mekke-i Mükkereme
}}
{{Quote box|width = 22em; border-radius: 22px|border = 2px solid #f91d79;|bgcolor = #ffffef|halign = left|style = |tstyle =|align = Right |quoted =k |salign = left |quote = {{font|yazı='''Hz. İbrahim (a.s), Allah Teâlâ'ya hitaben:'''|renk=#f91d79|arka plan=#fcfcd1}}{{Çizgi}}{{font|yazı=İbrahim, "Ey Rabbim! Burayı güvenli bir şehir kıl ve halkından Allah'a ve kıyamet gününe iman edenleri (çeşitli) ürünler ve meyvelerle besle." dedi. Allah dedi ki: "Küfre sapanı da (faydalandırırım ama), onu azıcık faydalandırdıktan sonra cehennem azabına sürüklerim. Orası ne de kötü bir dönüş yeridir!”|yazı tipi=MV Boli|boyut=17px|renk=#f91d79|arka plan=#fcfcd1}}{{Çizgi}} |source = <small>[[Bakara Suresi]], 126. ayet.</small>}}{{Quote box|width = 22em; border-radius: 22px|border = 2px solid #f91d79;|bgcolor = #ffffef|halign = left|style = |tstyle =|align = Right |quoted =k |salign = left |quote = {{font|yazı='''Hz. Resulü Ekrem (s.a.a) şöyle buyurmuştur:'''|renk=#f91d79|arka plan=#fcfcd1}}{{Çizgi}}{{font|yazı=Sen ne kadar da temiz bir şehirsin ve benim için ne kadar da sevimlisin. Kavmim beni bu şehirden çıkartmasaydı, senin yanından başka hiçbir yerde kalmazdım”|yazı tipi=MV Boli|boyut=17px|renk=#f91d79|arka plan=#fcfcd1}}{{Çizgi}} |source = <small>[[Müstedreku'l-Vesail]], c. 2, s. 228.</small>}}'''Mekke''' veya '''Mekke-i Mükerreme''' ([[Arapça]]:المکه'''مكة'''); [[Müslüman]]ların en mukaddes ve kutsal şehri olup Arabistan yarımadasında bulunmaktadır. [[Hz. Resulü Ekrem]] (s.a.a) bu şehirde dünyaya gelmiştir. Bekke, Beledu’l-Haram, Beledu’l-Emin ve Ümmü’l-Kura, Mekke’nin diğer isimleridir.<br />
Mekke, [[Kâbe]]’nin bu şehirde bulunmasından ötürü Müslümanların [[Kıble|kıble]]gâhıdır ve her yıl milyonlarca Müslüman, [[hac]] amellerini yerine getirmek ve Mekke’deki mukaddes kutsal mekânları ziyaret etmek için bu şehre yolculuk yapmaktadır. [[Mescidu’l-Haram]], [[Arafat]], [[Meş’ari’l-Haram]] ve [[Mina]] bu şehrin mukaddes kutsal ve dinî mekanlarından bazılarıdır.<br />
Mekke’deki [[Şii]] nüfus hicri 10. asırda artmaya başlamıştır. Şii âlimleri tarihin farklı dönemlerinde bu şehirde bulunmuşlardır. [[Suudi Arabistan]]’da Al-i Suud hükûmeti hükumeti döneminde ve [[Vahhabi]]lerin Şii karşıtı ifratçı radikal eğilimleri sebebiyle, Arabistan’daki Şialar kendi mezhebi amellerini yerine getirme hususunda kısıtlama ve aynı şekilde ekonomik baskılarla karşı karşıyalar.
== Mekke ==
=== İsimlendirilme Sebebi ===
Tarihî ve rivai kaynaklarda bu şehrin Mekke olarak isimlendirilme nedeni hakkında birçok delil neden zikredilmiştir. Bu delillerin en önemlilerinden bazıları şunlardır:
* Mekke; Mek (ev) ve Rab kelimesinin birleşmesiyle oluşmuştur ve Mekke de, Beytu’r-Rab veya [[Beytullah]] manasına gelmektedir.
* Mekke; Mek (vadi) ve Rab kelimesinden oluşmuştur ve Mekke de, Rab vadisi anlamına gelmektedir.
* Mekke kelimesinin asli asıl manası mukaraba’dan; yani yakınlık kelimesinden alınmıştır ve bu mekan da Allah’a yakınlığın oluştuğu mekan manasına gelmektedir.
* Mekke kelimesi “Mekeke” (helak olmak ve azalmak) kelimesinden türemiştir ve Mekke de, kötü gözle bakan her zalimin sonunun helak ve yok olmaktan başka bir akıbetinin olmayacağı manasına gelmektedir.
* Mekke; İnsanları dünyanın her bir yerinden buraya cezbettiğinden dolayı Mek (cezb) maddesinden türemiştir.<ref> Caferi, s. 205.</ref>
Mekke şehri tarih boyunca farklı isimlerle tanınmıştır. Bu isimlerden bazıları [[Kur’an-ı Kerim]]’de de zikredilmiştir:
* '''Bekke''': “Kuşkusuz, insanlar için (yeryüzünde) kurulmuş olan ilk ev, Mekke'deki kutlu ve âlemlere hidayet kaynağı olan evdir.”<ref> [[Al-i İmran Suresi]], 96. ayet.</ref> (إنَّ اوّلَ بَیتٍ وُضِعَ لِلناسِ لَلَّذی بِبَکّةَ مُبارَکاً و هُدی لِلعالَمینَ)
* '''El-Beledu’l-Emin''': “İncire ve zeytine andolsun, Sina dağına andolsun, Ve ve şu emin beldeye kent'e andolsun.”<ref> [[Tin Suresi]], 1-3. ayet.</ref> (وَ التّینِ وَ الزّیتونِ وَ طورِ سینینَ وَ هذا البَلَدِ الأمینَ)
* '''Ümmü’l-Kura''': “Bu (Kur'ân), Ümm'ül-Kura'yı (Mekke'yi) ve bütün çevresindekileri uyarman için indirdiğimiz kutlu ve öncesindeki kitapları doğrulayıcı bir kitaptır.”<ref> [[En’am Suresi]], 92. ayet.</ref> (لِتُنذِرَ اُمَّ القُری وَ مَن حَولَها)
* '''El-Beledu’l-Haram'''.<ref> Caferi, s. 205 - 222.</ref>
* Ayrıca; el-Aruz, es-Seyl, Muhrece Sıdkin, Ümmü Ruhem, Ümmü Subh, el-Beled, Haremullahi Teala, Fadan, en-Nase, el-Basse, Tayyibe, Hatime,<ref> Fasi el-Mekki, s. 76.</ref> Beytu’l-Atik ve el-Kadisiyye.<ref> Nehrevani el-Mekki, s. 18.</ref>
== Genel Bilgiler ==
{{Şablon:İslam Tarihi}}
=== Coğrafi Konumu ===
[[Hicaz]]’ın en önemli şehri ve en mukaddes kutsal bölgesi, Mekke’dir. Bu şehir Kızıldeniz’in seksen kilometre uzağında yer alır. Mekke şehri ekvator çizgisinin 40 derece ve 9 dakika boylamında ve 31 derece ve 28 dakika enleminde olup, denizden yüksekliğii yüksekliği 330 metredir.<ref> Caferiyan, Asarı İslami, s. 32 ve 33.</ref>
=== Ortaya Çıkışı ===
=== Mekke’nin Ekonomisi ===
[[İslam]]’ın zuhurunun ilk zamanları ve öncesinde de Mekke, [[KabeKâbe]]’nin önemi ve [[Yemen]] - Şam, [[Filistin]] ve Mısır’a giden ticaret yolunun üzerinde bulunması nedeniyle ticaretin yoğun olduğu bir yerdi. Her ne kadar Kureyş ilk önceleri sadece Mekke’de ticaret yapsa da,<ref> Yakubi, s. 242.</ref> Haşim b. Abdumenaf ticareti Mekke etrafına kurdu ve yaydı. Haşim, kardeşleri Abdu’ş-Şems ve Nevfel ile birlikte ülke hâkimlerinden Şam, Yemen, Habeşe ve [[Irak]] ile ticaret yapma iznini almayı başardı ve o zamandan sonra Mekke önemli bir ticaret şehrine dönüştü.<ref> Cevad Ali, s. 21; Yakubi, s. 242; Taberi, c. 2, s. 251 – 252.</ref> Kureyş’in ticaret alanında en çok toplandığı yer, [[Zilkade Ayı|Zilkade ayı]] boyunca süren Arafat yakınlarındaki Ukaz pazarıydı.<ref> Ezraki, c. 1, s. 382; Kazvini, s. 85.</ref><br />
[[Faiz]], Mekke halkının kazanç sağladığı yollardan biriydi ve bir tür ticaret sayılmaktaydı.<ref> Eş-Şerif, s. 213.</ref>
=== Havası ve Suyu ===
Hicaz bölgesinin batısındaki yüksekliklerde yer alan Mekke’nin suyu ve havası sıcak ve kurudur. Yazları sıcak ve , kışları ise bol yağışlıdır.<ref> Kaidan, s. 44.</ref>
== Mekke’nin Tarihi ==
=== İslam’dan Önce ===
[[İslam]]iyet öncesinde Mekke’de meydana gelen en önemli dini dinî olaylardan bazıları şunlardır: * '''[[KabeKâbe]]’nin Yapımı''': [[Hz. İbrahim]] (a.s) [[Allah]] Teala’nın Teâlâ’nın emriyle Kabe’yi Kâbe’yi yapmış ve Kabe’nin Kâbe’nin yapımında oğlu [[Hz. İsmail]] de (a.s) kendisine yardım etmiştir.<ref> İbni Esir, c. 1, s. 81 – 82; İbni Kesir, c. 1, s. 378; Taberi, Tarihi Tarih-i Taberi, c. 1, s. 251.</ref> Elbette Kabe’nin Kâbe’nin ilk olarak hangi tarihte yapıldığı noktasında farklı görüşler nakledilmiştirvardır. Hatta bu görüşlerden bazılarında Kabe’nin Kâbe’nin inşasının [[Hz. Adem]]’in (a.s) yaratılışından daha önce olduğu belirtilmiştir.<ref> Ezraki, c. 1, s. 68.</ref>
* '''Ebrehe Ordusunun Saldırısı''': Yemen hükümdarı [[Ebrehe]] 571 yılında Kâbe’yi yıkmak için Mekke’ye saldırı düzenlemiştir. Ebrehe, filler üstündeki ordusuyla Kâbe’ye doğru yönelmiş, ancak oraya vardığında gökten gelen kuşlar onların üzerlerine taşlar yağdırmıştır. Bu taşlar üzerine düştüğü herkesi anında helak etmiştir.<ref> Sa’d b. Hüseyin Osman ve Abdu’l-Mun’im İbrahim el-Cemii, s. 18 – 24; İbni Esir, c. 1, s. 242 - 245.</ref>
* '''[[Hz. Resulü Ekrem]]’in (s.a.a) Kutlu Doğumu''': Hz. Fahri Kainat efendimiz (s.a.a) ilk fil yılının birinde yılında (569 -570 yılları arasında), [[Rebiyülevvel Ayı|Rebiyülevvel ayı]]nın 12 veya 17. günü Mekke’de dünyaya gelmiştir.<ref> Şehidi, s. 37; Ayeti, s. 43.</ref>* '''Hz. Ali’nin (a.s) Kabe’nin Kâbe’nin İçinde Dünyaya Gelmesi''': İmam Ali (a.s) Fil Yılının 30. yılında, [[Recep Ayı]]nın 13’ü, [[Cuma Günü|Cuma günü]] Mekke’de Kâbe’nin içinde dünyaya gelmiştir. [[İmam Ali]] (a.s) Kâbe’de dünyaya gelen tek kişidir.<ref> Mufid, el-İrşad fi Marifeti Hucecullahi ale’l-İbad, c. 1, s. 5.</ref> Bu hadise, [[Ehlisünnet]] kaynaklarının bazılarında da zikredilmiştir. El-Müstedrek ale’s-Sahiheyn kitabında şöyle yazmaktadır: Mütevatir rivayetlere binaen, Hz. Ali (a.s) Kâbe’nin içinde [[Fatıma binti Esed]]’den dünyaya gelmiştir.<ref> Hafız Nişaburi, c. 3, s. 593.</ref>
=== İslamiyet Döneminde ===
# [[Fah Hadisesi]]. (hicrî kameri 169)
# Ehbaş Hadisesi. (hicrî kameri 173)
# Eftas KıyamıAyaklanması. (hicri kameri 199)
# Mekke’nin Karamiteler tarafından ele geçirilmesi. (hicri kameri 317)
# Karamitelerin Kabe’ye Kâbe’ye saygısızlığı ve Haceru’l-Esved’i çalmaları. (hicri kameri 317)
* '''Fatımiler ve Mekke Eşrafı Dönemi'''
|source = <small>Men La Yahduruhu'l-Fakih, c. 2, s. 228.</small>
}}
Mekke şehri, Müslümanlar nezdinde büyük önem ve değere sahiptir. Bu önem ve değer, [[Kâbe]], Mescidu’l-Haram, [[Hac]] ve Umre amellerinin yapıldığı kutsal ve mukaddes mekânların bulunmasından ve din önderlerinin bu şehirde ibadet etmeye özen göstermelerinden kaynaklanmaktadır. Bu mescitte [[namaz]] kılmanın sevabı ve fazileti hakkında da birçok rivayet nakledilmiştir. [[Masumlar]]dan (a.s) nakledilen rivayetlere göre, [[Mescidu’l-Haram]]’da kılınan bir rekât namazın sevabı diğer mescit ve camilerde kılınan yüz bin rekât namaza denktir.<ref> Kuleyni, c. 4, s. 526.</ref> Mekke şehri; [[Allah]] ve Resulünün haremi ve [[Hz. Ali b. Ebu Talib|Emire’l-Müminin]]’in haremi olarak da anılmıştır.<ref> Meclisi, Muhammed Taki, s. 207.</ref>
== Kutsal Mekânlar ==
|salign = right
|quote = {{font|yazı=''Hz. Resulü Kibriya Efendimiz (s.a.a) şöyle buyurmuştur:''|renk=#123a9e|arka plan=#fdfff4}}{{Çizgi}}
{{font|yazı=Benim mescidimde bir rekat namaz kılmanın sevabı, Mescid-i Haram hariç (zira Mescid-i Haram’da kılanan kılınan namaz benim mescidimde kılınan bin rekat namaza bedeldir), diğer mescitlerde kılınan bin rekat namaza denktir.”|yazı tipi=MV Boli|boyut=17px|renk=#123a9e|arka plan=#fdfff4}}{{Çizgi}}
|source = <small>Levamiu Sahinkarani, s. 209.</small>
}}
[[Dosya:Mescidu'l-Haram'dan bir kare.jpg|küçükresim|Mescidu'l-Haram'dan bir kare]]
: Ana Madde: [[Mescidu’l-Haram]]
Mescidu’l-Haram (Arapça: المسجد الحرام ); [[Suudi Arabistan]]’ın Mekke şehrinde bulunan, İslam dünyasının en meşhur ve en kutsal mescididir. Müslümanların kıblesi olan [[Kâbe]] bu mescidin içinde yer almaktadır. Kâbe’nin dışında Müslümanlar için manevi ve mezhebi büyük değeri dini açıdan çok değerli olan [[Haceru’l-Esved]], Mültezem (bir tarafında Haceru’l-Esved ve diğer tarafında Kâbe kapısının yer aldığı Kâbe duvarının bir kısmına “Mültezem” denilir), Müstecar (Kâbe'nin diğer yüzünde, Mültezem'in karşısında, Rükn-i Yemânî duvarının kenarında yer alan bölüme "Müstecar" denir), Hatim (Mescidu’l-Haram’ın mukaddes kutsal yerlerinden biriside Kâbe duvarı kenarında yer alan “Hatim”dir), Hicri İsmail gibi bazı kutsal eşya, yapıt ve mekanlar bu mescittedir. Mescidu’l-Haram’ın İslam fıkhında diğer mescitlerin sahip olduğu umumi hükümlerinin yanı sıra özel hükümleri de bulunmaktadır. İslam dininde, her Müslümana müstati olması durumunda (hacca gitme imkanına sahip olması) ömründe bir defa Mekke’ye gitmesi (Hacca gitmesi) ve bazısı Mescidu’l-Haram’da yapılan (hac) amellerini eda etmesi [[farz]]dır.
=== Kâbe ===
: Ana Madde: [[Kâbe]]
[[Dosya:Kabe'den bir görüntü.jpg|küçükresim|Kabe'den bir görüntü]]
Kâbe; Müslümanların kıblesi ve en önemli ibadet yerlerinden biridir. Müstati olma yani gerekli şartlara haiz olma durumunda, her Müslümanın ömründe bir defa burayı ziyaret etmesi farzdır. Bazı dini rivayetlere göre, [[Hz. İbrahim]] (a.s) ve oğlu Hz. İsmail (a.s) Allah’ın emriyle Kâbe’yi inşa etmişlerdir. [[Kur’an-ı Kerim]]’in bazı ayetleri de bu iddiayı doğrulamaktadır. Müslümanların [[kıble]]si hicretin ikinci yılında [[Beytu’l-Mukaddes]]’ten Kâbe yönüne doğru değiştirilmiştir.<ref> İbni Esir, el-Kamil fi’t-Tarih, c. 1, s. 81 – 82; İbni Kesir, el-Bidaye ve’n-Nihaye, c. 1, s. 378; Taberi, Tarihi Taberi, c. 1, s. 251.</ref>
=== Mescitler ===
[[Dosya:Hayfa Mescidi.jpg|küçükresim|Hayf Mescidi]]* '''[[Hayfa Mescidi]]''': Bazı rivayetlere göre bu mescit [[Hz. Resulü Ekrem]]’in (s.a.a) [[veda haccıVeda Haccı]]nda yaptığı hutbeye şahitlik etmiştir. Masum imamların (a.s) tavsiyesi üzerine bu mescitte namaz kılmak çok faziletlidir.<ref> Kuleyni, Kafi, c. 4, s. 519.</ref>
* '''[[Nahr Mescidi]]''': Mina bölgesinde bulunmaktadır ve [[Allah Teâlâ]]’nın Hz. İbrahim’in (a.s) [[Hz. İsmail]] yerine kurban etmesi için koyun gönderdiği yerdir.<ref> Kurdi, c. 6, s. 28.</ref>
* '''[[Ganem Mescidi]] veya Biat Mescidi''': Yesrib’li yeni Müslümanların Allah Resulüne (s.a.a) biat ettikleri ilk yerdir.<ref> Caferiyan, s. 142 - 144.</ref>
* [[Arafat]]; Hacıların arefe gününde öğle vaktinden akşama kadar vakfe yaptıkları bölgedir.
* [[Meş’aru’l-Haram]] veya Muzdelife; Arafat ve Mina arasında bulunmaktadır. Arafat’tan dönen hacılar gecenin bir bölümünü bayram sabahına kadar burada geçirirler (vakfe yaparlar).
* [[Mina]]; Hacıların zilhicce ayının onuncu gününden on ikininci ikinci gününe kadar kaldıkları yerdir. [[Remyi Cemarat]] (üç Şeytan’ı taşlamak), kurban kesme, saçların kazınması veya kısaltılması ve beytute Mina’da yapılan amellerdir.
=== Mikatlar ===
[[Dosya:Şecere Mescidi.jpg|küçükresim|Şecere Mescidi]]
* [[Şecere Mescidi]]: Medine’ye 10km 10 km. uzaklıkta olan bu mescit, [[Medine]] ehlinin ve bu bölgeden hacca gelen kimselerin mikatıdır.
* [[Cuhfe]]: Mısır, Şam, Fas ve bu bölgelerden Mekke’ye gelenlerin mikatıdır.
* [[Akik Vadisi]]: [[Irak]], Necd ve bu bölgeden giriş yapacak kimselerin mikatıdır.
* [[Yelemlem]]: Rivayetlerde Yemen halkı ve o bölgeden gelecek kimseler için belirlenen en son mikattir.<ref> Necefi, c. 18, s. 133.</ref><ref> Hoi, c. 1, s. 72 - 73.</ref>
=== Tarihi ve Dinsel Dini Eserler ===
[[Dosya:Hz. Resulü Ekrem'in (s.a.a) dünyaya geldiği yer.png|küçükresim|Hz. Resulü Ekrem'in (s.a.a) dünyaya geldiği yer]]
* [[Hz. Resulullah]]’ın (s.a.a) Doğduğu Yer: Allah Resulünün (s.a.a) doğduğu ev, [[Şi’bi Ebi Talib]]’de, Suku’l-Leyl’in yanında yer almaktaydı, ancak Al-i Suud hükümeti hükumeti döneminde tahrip edilmiş ve yerine başka bir bina yapılmıştır.
* [[Hz. Hatice]]’nin (s.a) Evi: Hz. Resulü Ekrem’in (s.a.a) eşi Hz. Hatice’nin (s.a.a) evi Hz. Peygamberin doğduğu yerden sonra Mekke’nin en önemli mekânlarından biri sayılmaktadır. Bu evde birçok önemli hadise meydana gelmiştir ve o önemli hadiselerden bazıları şunlardır:
<div style="{{column-count|2}}">
# Allah Resulünün (s.a.a) Hz. Hatice (s.a) ile [[Evlilik|evliliği]]
# [[Hz. Fatıma]]’nın (s.a) veladeti doğumu# Hz. Muhammed Mustafa’nın (s.a.a) diğer üç kızının veladetidoğumu
# Hz. Hatice’nin (s.a) vefatı
# [[Leyletu’l Mebit|Leyletu’l-Mebit]] Hadisesi
# Hz. Resulullah’ın (s.a.a) [[Medine]]’ye hicretinin başlangıcı
</div>
* İslam dininin gizli olarak tebliğ edilmeye tanıtılmaya başlandığı ilk merkez; [[Erkam b. Ebi Erkam]]’ın evi.
* [[Hz. Ali]]’nin (a.s) yaşadığı ve Hz. Fahri Kâinat Efendimizin de (s.a.a) büyüdüğü [[Ebu Talib]]’in evi.
* Hilfu’l-Fudul anlaşmasının yapıldığı Abdullah b. Cud’an’ın evi.
* Mekke’nin alt bölgelerindeki Bazan mahallesinde bulunan, [[Hz. Hamza]]’nın dünyaya geldiği yer.
* [[İslam]] peygamberinin (s.a.a) davetini aleni olarak tebliğ ettiği yaptığı ve akrabalarını İslam dinine davet ettiği ilk yer olan Haris b. Abdulmuttalib’in evi.
* Hz. Nebiyi Ekrem’in (s.a.a) [[Miraç]]’a yükselme yeri olan [[Ümmü Hani’nin evi]].
* [[İmam Sadık]]’ın (a.s) dünyaya geldiği ev. İmam Sadık (a.s) Daru’l-İcle yakınlarındaki Daru Ebi Said adıyla bilinen evde dünyaya gelmiştir. Cafer-i Tayyar’ın da bu evde doğduğu söylenmiştir.<ref> Kaidan, s. 144 - 153.</ref>
* [[Ma'lat mezarlığı]]: İranlılar arasında Ebu Talib mezarlığı olarak bilinmektedir. Abdulmuttalib, Ebu Talib ve Hz. Hatice (s.a) bu kabristanlıkta kabristanda toprağa verilmişlerdir. * Abbas oğulları ile savaşan [[Fah kıyamıayaklanması]] şehitlerinin şehit edildiği ve defnedildiği, Fah şehitleri kabri.<ref> Caferiyan, s. 161 - 168.</ref>
[[Dosya:Mualla Mezarlığı.jpg|küçükresim|Ma'lat Mezarlığı]]
=== Mekke ve Medine Yolu Üzerindeki Ziyaretgâhlar ===
* Bedir Şehitlerinin Kabri: [[Bedir savaşı]]na şahitlik eden bu mekan [[Medine]]’nin 150km 150 km. güneybatısında yer almaktadır ve bu savaşta şehit olan 14 şehit burada toprağa verilmiştir.
* Ariş Mescidi: Bedir şehitlerinin kabri yanına yapılan bu mescit, [[Allah Resulü]]nün (s.a.a) Bedir savaşının gecesinde ibadet ettiği ve [[gece namazı]] kıldığı yerdir.
* [[Rebeze]]: [[Medine]]’nin doğusunda ve kızıl denizin kıyısının yanında yer alan bu bölge [[Ebuzer Gıfari]]’nin kabrinin bulunduğu yerdir.
* [[Gadir-i Hum]]: [[Cuhfe]] yakınlarında, Mekke’nin 156 km . kuzeybatısında bulunan ve [[Gadir-i Hum Vakıası|Gadir-i Hum olayı]]na şahitlik eden bölgenin adıdır.
* [[Ebva]] Ziyaretgahı: Hz. Resulü Ekrem’in (s.a.a) annesi [[Amine binti Vaheb]]’in kabrinin yer aldığı, Cuhfe yolunun 45. kilometresinde bulunan bir ziyaretgahtır.<ref> Caferiyan, s. 194 - 200.</ref>
== Önemli Dağları ==
[[Dosya:Cebelu’n-Nur ve Hira Mağarası.JPG|küçükresim|Cebelu’n-Nur ve Hira Mağarası]]
* [[Ebu Kubeys]]: Rivayetlere göre Mekke’nin en faziletli dağlarındandır. Rakımı 420 metre olan bu dağ, [[Mescidu’l-Haram]]’ın kuzeydoğusundadır. Bu dağ, [[Kâbe]]’ye komşu olması hasebiyle mukaddes kutsal dağlardan sayılmaktadır. Ayrıca bu dağın, Nuh tufanında [[Haceru’l-Esved]]’in emanetdarlığını yaptığı ve bu nedenle Emin olarak da adlandırıldığını söylemişlerdir. Allah Resulünün (s.a.a) risaletinin ilanı ilk olarak bu dağın tepesinden yapılmıştır.<ref> Kaidan, s. 110.</ref> Sa’y’e başlama noktası olan Safa dağı, bu dağın eteklerinde yer almaktadır. * [[Cebelu’n-Nur]] veya [[Hira Dağı]]: Mina - Arafat yolu üzerinde bulunan bu dağ, Mekke’nin 4 km kuzeydoğunda . kuzeydoğusunda bulunmaktadır. 634 metre yüksekliğindeki bu dağ Mekke’nin kuzey doğusundadır. Allah Resulünün (s.a.a) [[Meb'us|meb’us]] olmadan önce [[Ramazan ayı|Ramazan]] aylarında her yıl ibadet ve [[itikâf]] için geçirdiği [[Hira mağarası]], bu dağın en yüksek bölümünde yer almaktadır. [[Hz. Ali]] de (a.s) bu dönemlerde Hz. Resulü Ekrem’e (s.a.a) eşlik etmiştir.<ref> [http://www.hawzah.net/fa/article/articleview/4205?ParentID=82187 Hz. Ali (a.s) Hira Mağarasında].</ref> Aynı şekilde Hz. Fahri Kainat Efendimize (s.a.a) ilk Kur’an ayetleri bu dağda nazil olmuştur.<ref> Kaidan, 108.</ref>* [[Sevr Dağı]]: 759 metre rakımlı bu dağ Mekke’nin 3 km . güneyindedir. Hz. Peygamber Efendimiz (s.a.a) [[Medine]]’ye hicreti esnasında düşmanı yanıltmak için birkaç gün bu dağda gizlenmiştir.<ref> Fakihi, c. 4, s. 80 - 83.</ref>
* [[Şi’bi Ebi Talib]]: Günümüzde Şi’bi Ali (a.s) olarak da adlandırılan Şi’bi Ebi Talib<ref> Kaidan, s. 113 - 114.</ref> (veya Ebu Talib vadisi), Müslümanların üç yıl boyunca müşriklerin baskı ve eziyetlerinden korunmak için sığındıkları yerdir.<ref> İbni Hişam, c. 1, s. 375 - 376.</ref>
Mekke’de bulunan diğer dağların isimleri şöyledir: Hucun Dağı, Kuaykıân veya Hint Dağı, Handeme Dağı, Ömer Dağı ve Sebir.<ref> Caferiyan, s. 37 - 38.</ref>
== Şiaların Mekke’deki Durumu ==
[[Dosya:Mekke'li Şii alimi Şeyh Bedru't-Talib.jpg|küçükresim|Mezhebi baskılara itiraz eden Mekke'li Şii alimi Şeyh Bedru't-Talib]]
Mekke’deki Teşeyyü ve Şiiliğin varlığının geçmişi, ferdi bireysel ve grupsal olarak [[İslam]]’ın zuhurunun ilk günlerine dayanmaktadır. [[Şii]] hanedanı Beni’l-Hasan silsilesinin ortaya çıkması Şiilerin bu şehirdeki konum ve durumunu açıkça gözler önüne sermektedir.<ref> Mortel, s. 455 - 472.</ref> Onuncu asırda Mekke Şia’nın asli merkezlerinde biri olmuştur. İbni Hacer Haytemi, es-Sevaiku’l-Muhrika kitabını Şiilerin sayısının bu şehirde artması ve fazlalaşması amacıyla yazdığını açıklamıştır.<ref> Marco, Seleti, s. 66.</ref><br />
Ünlü Müslüman seyyah İbni Cubeyr (540 – 614 h.k/ 1145 – 1217 m) seyahatnamesinde Mekke’ye gittiği yılda Mekke’nin hâkiminin Ramazan ayı hilalinin görülmesini, Alevi-Şii mezhebi esaslarına göre ilan ettiğini belirtmiştir.<ref> İbni Cübeyr, et-Tezkire bi’l-Ahbari an İttifakati’l-Emsar, s. 187.</ref> İbni Cubeyr Mescidu’l-Haram’da [[Zeydiyye|Zeydi]] Şiilerinin [[cemaat namazı]] için özel bir mekan ihtisas edildiğini belirtmiş ve Mekke eşrafını Zeydi bilmiş ve [[ezan]]a da “Hayye alâ Hayri’l-Amel” ibaretinin eklendiğini söylemiştir.<ref> İbni Cübeyr, et-Tezkire bi’l-Ahbari an İttifakati’l-Emsar, s. 138 – 139 - 140.</ref> Bazı seyahatnamelerde sonraki asırlarda Şiaların Mekke’de belli belirsiz varlığından söz edilmiştir. Hicrî kameri 1302 yılında (h.ş 1264) hacca giden Muhammed Hüseyin Ferahani Mekke’deki Şiilerin nüfusunun çok az olduğunu belirtmiş ve oradaki Şiilerin genelinin de Şii hacılara rehberlik yaptıklarını söylemiştir.<ref> Caferiyan, Pencah Sefername-i Haccı Kacari “Sefername-i Mekke”, c. 5, s. 203.</ref> Hicrî kameri 1341 (h.ş 1031) yılında Mekke’ye giden Hacı Ayaz Han Kaşkayi de, Şiaların hac farizalarını eda etmek için Cidde, Mekke ve Medine’de [[Takiye|takiyye]]ye ihtiyaç duymadıklarını ve Şiiliklerini izhar etmede özgür olduklarını rapor etmiştir.<ref> Caferiyan, Pencah Sefername-i Haccı Kacari “Sefername-i Hacı Eyazhan Kaşkayi”, c. 5, s. 395 ve 409.</ref>
Mekke eşrafı en az miladi 15. Yüzyılının Yüzyılın başlarına kadar resmi olarak (Şii fırkalarından) Zeydiyye’yi desteklediler.<ref> Dahlan, c. 2, s. 409.</ref> Bazı seyahatname yazarları Mekke eşrafının Şia olduklarını, ancak inançlarını gizlediklerini iddia etmişlerdir.<ref> Caferiyan, Pencah Sefername-i Haccı Kacari “Gozarişi Seferi Hac 1299 h.k”, c. 4, s. 776.</ref> On beşinci yüzyılda Memluklerin kısmi baskısı nedeniyle Mekke eşrafı tedrici olarak Şafii mezhebine yönelerek Zeydiyye ile bağlarını koparmaya başladılar.<ref> Mortel, s. 467 - 468.</ref> Bunlara rağmen bazı kaynakların naklettiğine göre onlar, hükümetlerinin hükumetlerinin sonuna kadar sürekli Şialarla , her zaman Şialara karşı hoşgörü ve müdara taraftarı oldularonlarla iyi geçinme taraftarıydılar.<ref> Örnek olarak bakınız: Caferiyan, Pencah Sefername-i Haccı Kacari “Sefername-i Tuhfetu’l-Haremeyn ve Saadetu’t-Dareyn”, c. 5, s. 441.</ref>
Al-i Suud hükümetinin hükumetinin iş başına gelmesiyle, Mekke’nin farklı bölgelerinde ve çok azınlıkta olan Şialar çok fazla mezhepsel mezhebi kısıtlamalara maruz bırakıldılar. [[Vahhabi]] müftülerin [[fetva]]sıyla bazen can ve mallarına da taarruz edildi. Bu eziyet ve zulümler, bu ülke ŞialarınıŞialarının, mümkün olduğunca takiyye yapma yoluna gitmelerine neden oldu. Özellikle Mekke şehrinde Şialar mezhepsel merasimlerini dini törenlerini evlerde, gözlerden uzak ve kapalı kapılar arkasında yapmaya ve umumi yerlerde ise kendilerini Sünni olarak göstermeye mecbur kalmaktalar.<ref> http://www.rohama.org/fa/content/1839.</ref>
Hicri şemsi 1391 yılının sonlarına doğru Al-i Suud rejimi askerleri, iki Arabistanlı Şii alimi, Şeyh Bedr Al-i Talib ve Şeyh Muhammed el-Atiyye’yi Mekke ve Cidde şehrinde tutukladılar.<ref> [http://www.shia-news.com/fa/news/53603/%DB%8C%D9%88%D8%B1%D8%B4-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%84-%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1 Şia News].</ref>
[[Dosya:Mescidu'l-Haram'ın genişletilme projesi.jpg|küçükresim|Mescidu'l-Haram'ın genişletilme projesi]]
[[Dosya:Tavaf için yapılan yeni yer.jpg|küçükresim|Tavaf için yapılan yeni yer]]
Son günlerde [[Allah]]’ın evinin ziyaretçilerinin günden güne artmasıyla, [[Mescidu’l-Haram]]’ın etrafına yeni hoteller yapılmaya başlandı. Burada şehrin kapasitesini artırmak için yapılan ve şehre 13 bin yeni oda katan 26 hotel projesine işaret edebiliredilebilir. Mekke’deki ilk Monoray sistemi Mekke ve Mina, Arafat ve Müzdelife arası ulaşımını sağlamak için 2010 yılında faaliyete geçti. Dünyanın en büyük dört cepheli (dört cephede aynı) saat kulesi olan Mekke saat kulesi de yeni inşa edilen yapıtlardan biridir. Saat kulesi ve etrafındaki hotellerin inşası İslam dünyasında büyük protestolarla karşılaştı. Protestocuların görüşüne göre bu tür yapıtlar Mescidu’l-Haram’ın manevi atmosferini olumsuz yönde etkilemektedir.<ref> [http://taqribnews.net/vdca00ni.ff1iin6w15kk4.html Mekke’deki sıra dışı inşaat projeleri devam etmektedir].</ref><br />
Hicri şemsi 1392 yılının (2013) sonlarında Mescidu’l-Haram’ın genişletilmesi için yeni bir proje başlatıldı. Hali hazırda [[Tavaf]] için Kabe’nin Kâbe’nin etrafına iki katlı yer oluşturuldu. Birinci katı üç veya dört metre ve ikinci katı ise 13 metre yüksekliğindedir. Bu yapının inşası, bu katlarda yapılan tavafın sıhhati hakkında bir dizi fıkhi meselelerin meselenin gündeme gelmesine neden olmuştur. [[Şia]] fakihlerinin inancına göre birinci katta yapılan tavaf sahihtirdoğrudur, ancak ikinci katta yapılan tavaf bazılarının inancına göre sadece güçsüz ve Mescidu’l-Haram’ın avlusunda ve birinci katta tavaf yapmaktan mazur olan insanlar için caizdir.<ref> [http://www.yjc.ir/fa/news/4569353].</ref>
== Kaynakça ==
Mekke şehri hakkında yazılmış birçok eser vardır. Bu şehir, hakkında çok fazla kitap yazılan şehirlerden biridir. Bu eserlerin konularından bazıları şöyledir; Mekke’nin coğrafi ve tarihi konumu, Mekke’de vuku bulan hadiseler, hâkim ve yöneticileri, din âlimleri ve önemli bilim adamları, önemli doğal ve doğaüstü olayları ve şehrin kültürel ve mezhepsel mezhebi durumu.
=== Tarihi ve Coğrafi Eserler ===
İranlı Şiiler de seyahatnamelerinde Mescidu’l-Haram hakkında birçok konuları kitaba dökmüşlerdir. Bu alanda en önemli eserlerden bazılarının isimleri şöyledir: Sefername-i Nasır Hüsrev (ölüm: h.k 481 / 1088), Sefername-i Ferhat Mirza Mu’temetu’d-Dovle (ölüm: h.k 1305) ve Hisamu’s-Saltana’tın kalem aldığı Delilu’l-Enam fi Sebili Ziyareti Beytullahi’l-Haram ve’l-Kudsi’s-Şerif ve Medinetu’s-Selam eseri.
Son yıllarda daha çok farsça Farsça olan ve geçmiş asırlarda yazılan Şii hacıların seyahatnameleri kitap ve mecmualar tek veya seri şeklinde yayınlanmıştır. kitaplar halinde yayımlanmıştır Bu mecmuaların en önemsi; Resul Caferiyan’ın h.ş 1389 yılında kaleme aldığı Pencah Sefername-i Hacc Kacari kitabıdır. Bu kitap, Neşr-i İlm-i Tahran tarafından yayınlanmıştıryayımlanmıştır.
== Kaynakça ==
<div class="reflist4" style="height: 250px; background:#f7fcf9; overflow: auto; padding: 3px" >{{Kaynakça|3}}</div>
== Bibliyografi ==
</div>
<br />
 
{{Hac ve Umre}}
{{Şiilerin Kutsal Şehirleri}}
[[ar:مكة]]
[[en:Mecca]]
[[fr:La Mecque]]
[[ur:مکہ مکرمہ]]
[[es:Meca]]
[[Kategori:Suudi Arabistan'ın Şehirleri]]
[[Kategori:Mukaddes MekanlarMekke]]
10.554
değişiklik